Absrd Mix Fin

قضیه ، شکل اول شکل دوم

Sat, 12 Sep 2009 23:47:57 -0700

فیلمی از عباس کیارستمی

Passage: a Gamma256 video game by Jason Rohrer

(author unknown) — Thu, 10 Sep 2009 12:13:44 -0700

سی و پنج سال بهرام بیضایی

Sat, 29 Aug 2009 12:34:19 -0700

از روزنامه تهران امروز

روزنامه تهران امروز | شماره 137 | فرهنگی | صفحه 12

Sat, 29 Aug 2009 12:28:42 -0700

پرونده ویژه پل استر

بی شرمی تاریخ

Fri, 28 Aug 2009 08:24:27 -0700

نوشته کوتاه از میلان کوندرا

پرونده کافه های ادبی پاریس

Mon, 24 Aug 2009 23:08:07 -0700

روزنامه تهران امروز

شکسپیر و شرکا

Mon, 24 Aug 2009 22:59:12 -0700

داستان شگفت انگیز یک کتاب فروشی

یادداشت سیاوش جمادی در اعتماد

(author unknown) — Fri, 14 Aug 2009 02:02:06 -0700

Shared by Sasha

ا عريان به دنيا مي آييم. وقتي نوزاد با گريه حضورش را اعلام مي کند نه مسلمان است، نه مسيحي و نه يهودي. نه ملحد است، نه مومن.

تا انسان هست فلسفه هم هست. تا انسان هست، حتي در تاريک ترين دوران ها، جست وجوي خدا، حقيقت و هستي بالاخره در جايي و توسط نوادر افرادي خاموشي نگرفته است. البته اين دريافت شخصي من است که ممکن است کساني را خوش نيايد. سرچشمه دين و فلسفه، آزادي است و چراغ اين آزادي در اعصار جاهليت و ظلمت غالب و غلبه ناپذير نيز در جايي هنوز پت پت مي کند. دست کم مي توانم گفت که نه در قرون وسطي و نه در عصر جديد و وقتي پرسش مطرح شد، ديگر اين گونه حرف ها که فلسفه و فرهنگ ما برتر يا بهتر از آنً غربي هاست به دعواي بچگانه يي بر سر مالکيت عروسک ها مي ماند منتها در مقياسي وسيع تر و در نتيجه بسي هولناک و خفقان زا. وقتي پرسش مطرح شد ديگر شرقي و غربي ندارد. پرسنده جداً و نه براي ادا و افتخار به مواريث ادبي و فلسفي که هيچ کدام شان را نمي خواند به هر سوراخي هر کجا که باشد سرک مي کشد. پرسش که مطرح شد گفت وگوي فرهنگ ها هم نتيجه ناگزير آن است.

وی-- مینیمال از رضا ناظم

(author unknown) — Thu, 13 Aug 2009 04:31:06 -0700

وی

از صبح تا به حال چند مورد خودکشی و درگیری و نزاع دسته جمعی داشتیم و چند چاقوکشی و قتل عمد و تجاوز به عنف. چندین مورد قاچاق و خرید و فروش کودک و دختر, بنزین, چوب, هروئین و تریاک و پرنده های حفاظت شده و اشیاء عتیقه هم گزارش شده.
موارد دیگر مربوط به امروز, جعل شناسنامه و مُهر و اسکناس بود و خودسوزی در ملاء عام و تخریب آثار باستانی و حفاری زیر خاکی.
شیوع بیماریهای مشترک انسان و دام و آلودگی منبع آب شُرب شهری و سقوط هواپیما و ریزش تونل مواردی بود که روزهای پیش به ندرت اتفاق می افتاد. اما خیانت در امانت و سرقت بانک و مغازه و ماشین, شهادت دروغ و دخترهای فراری, سوءاستفاده از موقعیت شغلی و همچنین صدور چک بی محل, شکار غیر مجاز و تجویز غلط دارو, مانند هر روز زیاد گزارش شد.
یک نفر هم زنگ زده بود می گفت یک راننده توی ایستگاه تاکسی دارد بدون نوبت مسافر سوار می کند.
از خود صبح تا به حال آماده باش و منتظریم تا بشنویم کسی, جایی, انگشت هایش را به علامت پیروزی بالا برده.

«ترجيع‌‌بندي براي شاعران جوان» را نشر افراز منتشر كرده است.

(author unknown) — Mon, 10 Aug 2009 23:39:30 -0700

زماني كه بسياري از نويسندگان، شاعران و نخبگان فكري روسيه براي وقوع يك انقلاب تلاش كرده و از خودگذشتگي نشان مي‌دادند قطعا نمي‌دانستند براي برپايي چه جهنمي فداكاري و ايثار مي‌كنند! «وقتي مملكتي زير بار يك ايدئولوژي و عده‌اي جزم‌انديش له مي‌شود، زمام امور فرهنگي‌اش در نهايت به دست اوباش و اراذلي مي‌افتد كه در باطن با تمام وجود فاشيست‌اند؛ فرق ندارد كه سابقا باغبان و مبل‌ساز حزب كمونيست بودند يا بازجو یا پادوي عمليات كورتاژ. به‌همين دليل كساني كه به فرهنگ و ارزش‌هاي انساني فكر مي‌كنند، جنايت‌هاي لنين و استالين را خيلي بيشتر از نابودي 66 ميليون نفر و عقب‌ماندگي تاريخي، اقتصادي اين كشور مي‌دانند.»

حضور چي در كابينه ؟!

(author unknown) — Mon, 10 Aug 2009 08:33:58 -0700

اسمائیل فصیح در گذشت

Fri, 07 Aug 2009 01:26:45 -0700

«مسعود زبل بود. پول بلندکن بود. مادرش يه مقداري پول مي گذاشت سر باغچه. بعد مسعود آن را برمي داشت با هم مي رفتيم سينما. سواد نداشت. فيلم خارجي ها را هم آن موقع زيرنويس فارسي مي کردند. من بايد براش زيرنويس مي خواندم. بعد يکدفعه صداي کلي آدم از صندلي هاي پشتي مي آمد که داد مي زدند آقا بلندتر بخون ما هم بفهميم.» «سينما فردوسي سر گلوبندک بود. ما هر موقع مي خواستيم همين طوري مي رفتيم تو، چون همه از محمد حسابي مي ترسيدند، گردن کلفت محله بود. يک شب يادم هست من پهلوي اقدس خانم بودم، خواهر دومم، بعد محمدآقا غبا حالت غيرعاديف آمد خانه. اقدس خانم را فرستادند سراغش تا آرامش کنند. بعد يک چاقو زد تو شانه خودش. اقدس گفت پس يکي هم بزن به من. گفت نه، تو آبجي مني

در حاشيه فيلم آبي

Thu, 06 Aug 2009 07:50:45 -0700

و آن قهوه ی دلنشین اول صبح ! - از روزنامه اعتماد ملی

نقطه پاياني بر كودكي‌ها

Thu, 06 Aug 2009 07:34:33 -0700

درباره رمان براتیگان : پس باد همه چیز را با خود نخواهد برد

«خواب» خورخه لوئیس بورخس

(author unknown) — Sun, 02 Aug 2009 08:24:54 -0700

اول دفتر… « كتاب جمعه

Sat, 25 Jul 2009 04:41:25 -0700

آنها می خواهند کتاب جمعه را بار دیگر زنده کنند

» درباره‌ی «یک روز از زندگی ایوان دنیسویچ»، نوشته‌ی الکساندر سولژنیتسین

Thu, 23 Jul 2009 00:23:02 -0700

از سیب گاززده

زبل‌خان

Fri, 17 Jul 2009 02:13:35 -0700

از جناب نماد تغییر تقاضا داریم در اولین فرصت روش ورود به خوابگاه دانشجویان را که ده سال است بدون تغییر مانده عوض کند.

رادیو زمانه | گفتگو با اسلاوی ژیژک | ژیژک: باید نوعی سکوت تهدیدکننده باشید

(author unknown) — Sat, 11 Jul 2009 13:00:17 -0700

«‌آشفتگی نشانه خوبی است. مائو گفته است: زیر آسمان هرج و مرج است پس وضعیت عالی است. باید همیشه به خاطر داشته باشید که این آشفتگی تنها برای شما نیست بلکه برای آن بالا هم هست. در یک وضعیت آشفته اگر عصبی نشوید، می‌توانید فضا را اشغال کنید. شاید در این مرحله از دست رفته باشد گرچه امیدوارم حقیقت نداشته باشد، اما فکر می‌کنم هنوز فضای کافی وجود دارد که می‌توان اشغال کرد، یک نوع کار شبکه‌ای سازمانی می‌تواند به وجود آید. قطعاً امروز وجود برخی فرم‌های سازمانی، حیاتی است.»

بيانيه بسيج خواهران به مناسبت روز ملي عفاف و حجاب :

Thu, 09 Jul 2009 04:03:34 -0700

تبعيض عليه زن به عنوان امري نهادينه در تاريخ انساني پذيرفته شده است حجاب که لباس ارتباط اجتماعي است مويد و مجوز رفتار مبتکرانه زنان است و به آنها ابهت و عظمتي مي‌بخشد تا به وسيله آن اين مفهوم را در جامعه منتشر سازند که زن در انتخاب شکل ظاهري خود اراده و اختيار دارد.

تولد

Mon, 06 Jul 2009 09:47:30 -0700

| زم‌تون | مانا نیستانی |

پرونده ماتریکس

Sat, 27 Jun 2009 23:11:41 -0700

pdf فایل

رادیو زمانه | زم‌تون | مانا نیستانی | بدون شرح

(author unknown) — Sat, 27 Jun 2009 01:39:03 -0700

چادر ما را دزديده‌اند

(author unknown) — Sat, 27 Jun 2009 01:08:32 -0700

نقل است که شرلوک هلمز، کارآگاه معروف، و معاونش واتسون رفته بودند صحرانوردي. شب چادري زدند و زير آن خوابيدند. نيمه‌هاي شب هلمز بيدار شد و به آسمان نگريست. بعد واتسون را بيدار کرد و گفت: «نگاهي به بالا بينداز و به من بگو چه مي‌بيني.» واتسون گفت: «ميليون‌ها ستاره.» هلمز گفت: «چه نتيجه‌اي مي‌گيري؟» واتسون گفت: «از لحاظ معنوي نتيجه مي‌گيرم خداوند بزرگ است و ما چقدر در اين دنيا حقيريم. از جنبه‌ ستاره‌شناسي‌ نتيجه مي‌گيرم زهره در برج مشتري است، پس بايد اوايل تابستان باشد. از نظر فيزيکي نتيجه مي‌گيرم مريخ نزديك به قطب است، پس بايد ساعت حدود سه نيمه‌شب باشد.» هلمز فکري کرد و گفت: «واتسون! تو چقدر احمقي. نتيجه اول و مهمي که بايد مي‌گرفتي اين است که چادر ما را دزديده‌اند.» مقاله بيژن عبدالکريمي در روزنامه اعتماد ملي (‌دوشنبه 1 تيرماه) شباهت و بلکه مطابقت عجيبي با استدلال‌هاي واتسون دارد. عبدالکريمي از انتخابات اخير رياست‌جمهوري و وقايع پس از آن، از جنبه اونتولوژيک - که بسيار مورد علاقه اوست - نتيجه گرفته که نزاع اخير دعوا بر سر لحاف ملاست و آنچه اصيل است «حقيقت» است. از جنبه سوسيولوژيک نتيجه گرفته که پلوراليسم نوشداروي معضلات جاري است. از جنبه فلسفي نتيجه گرفته که سنت و مدرنيته همچنان مساله اصلي همه مناقشات فکري- سياسي ايران است و همه چيز و همه کس و همه مشکلات همه عالم در همه زمان‌ها و همه مکان‌ها در نهايت به همين ماجراي سنت/ مدرنيته ختم مي‌شود. و سرانجام از جنبه اخلاقي نتيجه گرفته که «همه با هم خوب باشيم و دست در دست يکديگر ميهن خويش کنيم آباد». غافل از اينکه نتيجه اول و مهمي که بايد مي‌گرفت اين بود که چادر – بخوانيد هر چه مي‌خواهيد بخوانيد - ما را دزديده‌اند. و اين سرنوشت همه آدم‌هايي است، اغلب اساتيد دانشگاه و به‌اصطلاح قشر فرهيخته، که مي‌خواهند به عمق مسائل پي ببرند و از سطحي ديدن امور پرهيز کنند.

پله‌برقی (یادداشت‌های بهمن هاتفی): تحلیل اسلاوی ژیژک از وقایع ایران

(author unknown) — Fri, 26 Jun 2009 00:11:27 -0700

آیا گربه به دره سقوط خواهد کرد؟

نوشته اسلاوی ژیژک

هنگامی که حکومتی خودکامه به بحران آخرین خود نزدیک می‌شود، مراحل اضمحلالش قاعدتاًً در دو مرحله اتفاق می‌افتد. پیش از فروپاشی نهایی، گسستگی اسرار آمیز به وقوع می‌پیوندد: به یکباره مردم در می‌یابند که بازی تمام شده است، آنها به سادگی دیگر نمی‌ترسند. قضیه فقط این نیست که رژیم مشروعیتش را از دست می‌دهد، بلکه اعمال قدرتش به خودی خود به عنوان واکنشی از سر ناتوانی و ترس تعبیر می‌شود. همه ما با این صحنه کلاسیک کارتونی آشنایی داریم: گربه به پرتگاهی می‌رسد، اما به راه رفتنش ادامه می‌دهد، و این حقیقت را که دیگر زمینی زیر پایش نیست نادیده می‌گیرد؛ فقط هنگامی افتادنش آغاز می‌شود که به پایین نگاه می‌کند و ژرفای دره را می‌بیند. رژیمی که اقتدارش را از دست می‌دهد، شبیه همان گربه بالای پرتگاه است: برای افتادن فقط کافیست که یادش بیاندازید به پایین نگاهی بیاندازد...

در کتاب شاه شاهان، که شرح کلاسیکی از انقلاب خمینی است، ریژارد کاپوشینسکی لحظه دقیق این گسست را نشان می‌دهد: بر سر چهارراهی در تهران، هنگامی که پلیس بر سر تظاهرکننده‌ای داد کشید که حرکت کند و او از جایش تکان نخورد، پلیس شرمنده صرفاً از خیر او گذشت؛ یکی دوساعت بعد، همه تهران این داستان را می‌دانستند و اگرچه درگیری‌های خیابانی هفته‌های متمادی ادامه داشت، همه به نوعی می‌دانستند که بازی دیگر تمام شده است. آیا اکنون هم اتفاق مشابهی در حال وقوع است؟

روایت‌های مختلفی از اتفاقات تهران وجود دارد. برخی در این اعتراضات اوج "حرکت اصلاح‌گرایانه" هوادارغرب را می بینند که در همان جهت انقلابهای "نارنجی" در اوکراین، گرجستان و غیره بود - واکنشی سکولار به انقلاب خمینی. ایشان این اعتراضات را به عنوان نخستین گامها در جهت ایرانی جدید، سکولار و لیبرال دمکرات می بینند که از بنیادگرایی اسلامی آزاد شده است. این تعبیراز سوی شکاکانی خنثی می‌شود که باور دارند احمدی‌نژاد واقعا برنده شده است: او صدای اکثریت است ، در حالی که هواداران موسوی از میان طبقه متوسط و فرزندان نازپرورده آنان می‌آیند. به طور خلاصه می‌گویند: بیایید توهم‌ها را به کناری بگذاریم و با این حقیقت روبرو شویم که، با احمدی‌نژاد، ایران رییس جمهوری دارد که لایق آن است. در مرحله بعد، کسانی هستند که موسوی را به‌خاطر تعلقش به نظام روحانی حاکم رد می‌کنند که تنها قیافه ظاهری‌اش از احمدی‌نژاد بهتر است: موسوی هم قصد دارد برنامه انرژی هسته‌ای را ادامه بدهد، مخالف به رسمیت شناختن اسرائیل است، به علاوه به عنوان نخست وزیر درسالهای جنگ با عراق از حمایت کامل خمینی برخوردار بوده است.

دست آخر، غم‌انگیز ترین این مواضع متعلق به "چپ گرایان" طرفدار احمدی‌نژاد است: مهمترین مسئله برای ایشان استقلال ایران است. احمدی نژاد برای این پیروز شد که برای استقلال کشور ایستادگی کرد، فساد نخبگان سیاسی را نشان داد و سرمایه نفت را درجهت ارتقای درآمد اکثریت فقیر به کار برد - احمدی نژاد واقعی این است ، یا اقلا به ما این‌گونه می گویند، که زیر تصویرمتحجر و منکرهولوکاست که رسانه‌های غربی از او ساخته‌اند، ‌پنهان است. بر اساس این دیدگاه، آنچه اکنون در ایران در حال وقوع است تکرار واقعه برکناری مصدق در۱۹۵۳ است - کودتایی با خرج غربیان برعلیه رییس‌جمهورمشروع و قانونی. مشکل این دیدگاه فقط انکار مستندات نیست: مشارکت بالای راًی‌دهندگان ازمیزان معمول ۵۵ درصد به ۸۵ درصد را فقط می‌توان به عنوان رأی اعتراضی تعبیر کرد. به علاوه،‌ این دیدگاه عدم درک خود را از نمایش اصیل اراده مردم به نمایش می‌گذارد، و قیم مآبانه می‌پندارد که برای ایرانیان عقب‌مانده، همان احمدی‌نژاد مناسب است - اینها هنوز آنقدر به بلوغ نرسیده‌اند که چپ سکولار بر ایشان حکومت کند.

این روایتها، با وجود تعارضات شدیدی که با هم دارند، همگی بر اساس محور تقابل بین تندروهای اسلامی با اصلاح‌گرایان لیبرال غرب‌گرا بنا شده‌اند. به همین دلیل است که نمی توانند جایگاه موسوی را تعیین کنند: آیا بالاخره موسوی اصلاح طلبی با پشتوانه غرب است که به دنبال آزادی فردی بیشتر و بازار آزاد است، یا عضوی از نظام روحانی حاکم که نهایتاً پیروزی‌اش هیچ تأثیر جدی در تغییرطبیعت رژیم ندارد؟ چنین نوسانات فاحشی در این تحلیل‌ها نشانگر آن است که همگی از درک طبیعت حقیقی این اعتراضات عاجزند.

رنگ سبزی که هواداران موسوی اختیار کرده‌اند، فریاد‌های الله اکبری که از پشت‌بامهای تهران در تاریکی شب طنین انداز می‌شود، به وضوح نشان می‌دهد که ایشان این عمل خود را تکرار انقلاب ۱۹۷۹ خمینی می‌دانند، ‌بازگشت به ریشه‌های آن و شرایط پیش از انحراف انقلاب . این بازگشت تنها شامل برنامه‌ها نمی‌شود؛ حتی بیش از آن شیوه فعالیت جمع را مد نظر دارد، اتحاد راسخ مردم، اتفاق نظر و یکپارچگی فراگیرشان، خود-سازماندهی ابتکاری‌شان، شیوه‌های فی‌البداهه‌ برگزاری اعتراضاتشان، ترکیب منحصر به فردخود انگیختگی و نظم اشان، یا آن راهپیمایی تهدید آمیز هزاران-هزارشان در کمال سکوت. ما اینجا با خیزش مردمی اصیلی از طرفداران مغبون‌شده انقلاب خمینی سروکار داریم.

چندین پیامد مهم از این دیدگاه نتیجه می‌شود. نخست، ‌احمدی نژاد قهرمان اسلام‌گرایان فقیر نیست، بلکه یک پوپولیست واقعا فاسد اسلامو-فاشیست است، یک یرلوسکونی ایرانی که ترکیب رفتارهای دلقک‌ مآبانه و اقتدارگرایی سیاسی ظالمانه‌اش حتی اکثریت آیت‌الله‌ها را هم معذب می‌کند. نان پخش کردنهای عوام‌فریبانه‌اش به فقرا نباید ما را بفریبد: پشت سراو نه فقط سازمانهای سرکوب‌گر پلیس ودستگاههای بسیار غربی شده روابط عمومی ، بلکه یک طبقه تازه به‌دوران رسیده ثروتمند قوی ایستاده که در نتیجه فساد رژیم به‌وجود آمده است ( سپاه پاسداران ایران نیروی شبه نظامی طبقه کارگر نیست، بلکه نهادی فوق‌العاده فاسد و قدرتمندترین مرکز ثروت در کشور است).

ثانیاً، باید بتوان تفاوتی مشخص میان دو کاندیدای اصلی مقابل احمدی‌نژاد، یعنی مهدی کروبی و موسوی، قائل شد: کروبی عملاً یک اصلاح طلب است، او اساساً نسخه ایرانی از هویتی سیاسی را ارئه می‌دهد که به همه گروهها قول مساعدت می‌دهد. موسوی کاملا با او متفاوت است:‌ نام او مترادف بازدمیدن در رویایی عمومی است که انقلاب خمینی را به پیروزی رساند. حتی اگر این رویا یک "آرمانشهر" بود، باید در آن آرمانشهر اصیل انقلاب را جستجو کرد. این بدان معنی است که انقلاب ۱۹۷۹ خمینی را نمی‌توان به جریان تندروی اسلامگرایی که قدرت را در دست دارد تقلیل داد - این انقلاب بسی فراتر از آن بود. اکنون زمان به یاد آوردن شور وشوق باورنکردنی سال اول پس از انقلاب است، به همراه انفجار نفس گیر خلاقیت سیاسی و اجتماعی، تجربه‌های تشکیلاتی و بحثهای میان دانشجویان و مردم عادی. این حقیقت که چنین انفجاری باید خاموش می‌شد، گواه آن است که انقلاب خمینی واقعه سیاسی اصیلی بود، یک "گشایش" موقتی که نیروهای بی سابقه تغییر اجتماعی را آزاد می‌ساخت، لحظه‌ای که در آن "هر چیز ممکن به نظر می‌رسید". آنچه به دنبال آن واقع شد، بسته شدنی تدریجی بود که از طریق به‌دست گرفتن کنترل سیاسی توسط نظام اسلامی حاصل شد. به زبان فرویدی،‌ باید گفت حرکت اعتراضی این روزها "بازگشت سرکوب‌شد‌گان" انقلاب خمینی است.

و دست آخر، این بدان معناست که در اسلام پتانسیلی حقیقی وجود دارد - برای یافتن یک "اسلام خوب" لازم نیست به قرن دهم بازگردیم، آن را همین‌جا در مقابل چشمانمان می‌توانیم ببینم.

آینده نامشخص است - بسیار ممکن است آنان‌که بر اریکه قدرتند جلوی انفجار توده‌ها را بگیرند، و گربه ما هم به قعر دره سقوط نکند،‌ بلکه دوباره خود را بر زمین استوار بیابد. در هر صورت، رژیم ایران دیگرنه همان رژیم قبلی، بلکه قدرت خودکامه فاسدی میان بقیه خواهدبود. نتیجه هر چه شود، بسیار مهم است که به خاطر بسپاریم که هم اکنون شاهد واقعه‌ عظیم رهایی‌بخشی هستیم که در قالب جدال میان لیبرالهای غرب‌گرا و بنیاد‌گرایان ضد غرب نمی‌گنجد. اگر واقع‌بینی منفی نگرمان سبب شود ظرفیت درک بعد رهایی بخشی آن را از دست بدهیم، باید گفت که ما در غرب عملا در حال ورود به دوره پسا-دموکراتیکی هستیم که در آن به انتظار احمدی‌نژاد خودمان نشسته‌ایم. ایتالیایی‌ها اکنون نام او را میدانند: برلوسکونی. سایرین هم در صف منتظرند.

۱۹۸۴، شاهکاری که جورج اورول را کشت!

علیرضا مجیدی — Sun, 10 May 2009 13:37:17 -0700

مقدمه: این روزها، هنگامی که برگردان‌های بسیاری از کلاسیک‌های ادبی و کتاب‌های روز را ورق می‌زنید، اثری از مقدمه و بیوگرافی نویسنده‌اش و یا نقدی در مورد رمان نمی‌بینید و در معدود کتابی، عکسی از نویسنده می‌بینید.

نمی‌دانم این سنت نافرخنده به چه سبب، در بازار کتاب ایران رواج یافته است. آیا ناشرها می‌خواهند، در هزینه چاپ کتاب با منتشر نکردن ۱۰ صفحه مقدمه صرفه‌جویی کنند یا کنجکاوی خواننده‌ها را دست پایین ارزیابی می‌کنند.

در هر صورت، آشنایی با زندگی‌نامه نویسنده و خواندن نقدی خوب در مورد یک رمان، می‌تواند به کلی نگرش خواننده را نسبت به آن تغییر دهد و شوقی دوچندان در او برای خواندن رمان ایجاد کند. دانستن اینکه یک رمان در چه بازه زمانی و در کدام جغرافیا نوشته شده است و چه عواملی در نگارش آن سهیم بوده‌اند و نویسنده تحت چه الهاماتی کاراکترهای آن را خلق کرده است، از اهمیت زیادی برخوردار است.

۱۹۸۴، یکی از شاهکارهای مسلم ادبیات جهان که تأثیر زیادی در فرهنگ عامه و رسانه‌ای جهان گذاشته است، یکی از کتاب‌های مورد علاقه من است. امروز در گاردین مقاله‌ جالبی در مورد این رمان منتشر شده بود. بد ندیدم هم‌زمان با مطالعه مقاله، خلاصه‌ای از آن را برای شما هم در وبلاگ بنویسم.

بسیار از ما، تصوری از مصائب و دشواری‌های که یک نویسنده برای نوشتن و مهیا کردن یک رمان بر خود هموار می‌کند، نداریم، اما مطالعه این پست می‌تواند دورنمایی از تلاش‌های نویسندگان آثار ادبی برای انتشار افکارشان بدهد:

در سال ۱۹۴۶، سردبیر نشریه آبزرور Observer، «دیوید آستور»، یک خانه روستایی را در محل دورافتاده‌ای در اسکاتلند به «جورج اورول» قرض داد، تا او در آن کتاب مشهورش یعنی ۱۹۸۴ را بنویسد. این کتاب یکی از مشهورترین کتاب‌های قرن بیستم شد، اما اورول چگونه و در چه شرایطی این شاهکار را نوشت؟

«یکی از روزهای بسیار سرد ماه آوریل بود و ساعت‌ها برای اعلام ساعت، سیزده بار نواختند.»
این سطر اول رمان ۱۹۸۴ است، رمانی که ۶۰ سال از زمان انتشارش می‌گذرد.

شاید فکر کنید که اورول بی هیچ دشواری و رنجی این کتاب را به رشته نگارش درآورده است، اما اگر فقط نگاهی به دست‌خط اولیه کتاب بیندازید، آثار وسواس و آشفتگی فکری او، با نوشته‌هایی به رنگ‌های مختلف و اصلاحات متعدد، نمودار است.

۱۹۸۴ رمانی است که هیچگاه کهنه نمی‌شد و داستان آن برای ابد تازه جلوه می‌کند و هر کسی گمان می کند که کتاب برای عصر او نوشته شده است. با ۱۹۸۴، اصطلاحاتی مانند «برادربزرگ» به واژه‌های روزمره مردم و مطبوعات تبدیل شدند.

۱۹۸۴ تا به حال به بیش از ۶۵ زبان مختلف برگردان شده است و میلیون‌ها نسخه از آن به فروش رسیده است و در نتیجه آن، جورج اورول به جایگاه ممتازی در ادبیات جهان رسید.

«جهان اورولی»، هم‌اینک اصطلاحی است که به صورت خلاصه توتالیتاریسم و نظام‌های سرکوب‌گر را توصیف می‌کند. ۱۹۸۴ رمانی است که داستان وینستون اسمیت را روایت می‌کند، فردی که نماد یک شهروند عادی دگراندیش در دنیاهای اورولی است.

ایده ۱۹۸۴ چگونه در ذهن اورول شکل گرفت؟

ایده ۱۹۸۴ که اورول تا مراحل پایانی نگارش آن قصد داشت، نام «آخرین مرد اروپا» را بر آن بنهد،. از زمان جنگ‌های داخلی اسپانیا به سر اورول افتاد و بن‌مایه اصلی‌اش در طی سال های ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۴ در او شکل گرفت ، یعنی زمانی که او و همسرش «ایلین» یک فرزندخوانده به نام ریچارد اختیار کردند.

اورول خود می‌گوید که تا حدی هم تحت تأثیر اجلاس تهران در سال ۱۹۴۴ قرار گرفت که در ان استالین و روزولت و چرچیل در مورد سرنوشت جهان تصمیم گرفتند و به نوعی دنیا را بین خود تقسیم کردند.

اورول از سال ۱۹۴۲ به عنوان منتقد ادبی برای دیوید آستور در آبزرور کار می‌کرد و بعدها خبرنگار این نشریه شد. آستور، رک‌گویی، درست‌کاری و نجابت اورول را می‌ستود و در سال‌های دهه ۴۰ میلادی حامی او محسوب می‌شد. این دوستی نقشی تعیین‌کننده برای نگارش ۱۹۸۴ بازی کرد. پیش از این هم همکاری اورول و آبزور، کمک زیادی به نوشته شدن مزرعه حیوانات کرده بود.

آمیزه‌ای از تخیل و روزنامه‌نگاری‌های اورول باعث خلق رمان پیچیده و تاریک ۱۹۸۴ شد. جو لندن برای نوشته شدن ۱۹۸۴ مناسب نبود، مرگ همسر اورول هم که زیر بیهوشی در جریان یک عمل جراحی ساده درگذشت، عرصه را بیش از پیش بر اورول تنگ کرده بود.

اورول برای تاب آوردن جدایی زودهنگام از همسرش، به کار بیش از اندازه روی آورد. طوری که تنها در سال ۱۹۴۵ بیش از ۱۱۰ هزار کلمه برای ناشران مختلف نوشت که شامل ۱۵ کتاب برای آبزرور بود.

آستور، عمارتی در یک روستای دورافتاده در اسکالند به نام ژورا Jura داشت. در می ۱۹۴۶ اورول به این روستا سفر کرد.

این سفر ، سفر مخاطره‌آمیزی بود چرا که وضعیت سلامت اورول خوب نبود. زمستان ۱۹۴۶ - ۱۹۴۷، یکی از سردترین زمستان‌های قرن بیستم بود.

شهرتی که مزرعه حیوانات برای اورول به ارمغان آورده بود، مشغله او را بسیار زیاد کرده بود، همه از او می‌خواستند که سخنرانی کند و در همایش‌های مختلف شرکت کند، بنابراین آزادی‌ای که کار در یک مکان دورافتاده برای او دربرداشت، موهبتی برایش به حساب می‌آمد.

اما همانگونه که اورول در مقاله‌ای با عنوان «چرا می‌نویسم» شرح داده است، زایش و خلق یک کتاب، مستلزم شرکت در چالش و تقلایی سخت است. تقلایی که از بهار ۱۹۴۷ تا زمان مرگش در سال ۱۹۵۰، او را درگیر کرد.

خانه‌ای که در آن اقامت داشت، چهار اتاق خواب و یک آشپزخانه بزرگ داشت. زندگی او در این خانه ساده و حتی ابتدایی بود. برقی در کار نبود و اورول از گاز ذغال سنگ برای پختن و گرم کردن آب استفاده می‌کرد. یک رادیویی که با باتری کار می‌کرد، ‌تنها وسیله اتصال او با دنیای خارج بود.او با خودش تنها یک چادر، یک میز و چند صندلی و قوری و ظرف آورده بود.

مردمان محلی او را نه با نام ادبی‌اش بلکه با نام حقیقی‌اش یعنی «اریک بلیر» می‌شناختند، یک مرد بلندقد و لاغرمردنی و غمگین که می‌خواهد زندگی را تاب بیاورد.

آمدن فرند شیرخوار و کمکی که پرستار بچه‌ به او در انجام کارهای معمول روزانه می‌کرد، کمک شایانی به او کرد.

در پایان می ۱۹۴۷ ، اورول در نامه‌ای به ناشرش گفت که تصور می‌کند یک سوم پیش‌نویس کتاب را نوشته باشد. او تخمین می‌زد که بتواند تا اکتبر نوشتن پیش‌نویس را به پایان برساند و با صرف ۶ ماه وقت، نسخه آماده چاپ را تحویل دهد. اما یک حادثه بد همه چیز را به هم زد، در تابستان وقتی او و فرزندش به همراه تعدادی از دوستان سوار قایق بودند، قایق آنها به گردابی افتاد و آنها تا آستانه غرق شدن پیش رفتند. وضعیت سلامت اورول به خطر افتاد و او که ریه‌هایش پیش از این هم مشکل داشتند، بیمار شد.

با این همه، او با سرعت فوق‌العاده‌ای کار می‌کرد و بازدیدکنندگان از خانه ییلاقی او صدای بی‌وقفه ماشین تحریر او را در آن زمان به یاد می‌آورند. با این همه کار، مشکلات سلامتی او تشدید شد، اورول دچار التهاب ریه‌ شد و سرانجام مشخص شد که مبتلا به سل شده شده است.

در سال ۱۹۴۷، هنوز سل درمان قطعی نداشت و پزشکان تنها هوای تازه و رژیم غذایی را برای بیماران تجویز می‌کردند، اما در آمریکا داروی آزمایشی به نام استرپتومایسین، تازه روی بیماران مبتلا به سل آزمایش می‌شد. آستور ترتیب ارسال این دارو را از آمریکا داد.

از آنجا که تازه آزمایش روی دارو شروع شده بود، دوز بیش از اندازه‌ای از دارو به اورول داده شد و در نتیجه او به عوارض دارو مانند زخم‌های حلق، ریزش مو، پوسته پوسته شدن پوست مبتلا شد. اما سه ماه پس از شروع دارو، در مارس ۱۹۴۸، علایم بیماری سل در او از بین رفت. اورول در نامه‌ای استفاده آزمایشی خود را از این دارو به ماتند غرق کردن یک کشتی برای خلاص شدن از شر موش‌های انبار، توصیف می‌کنند.

اما اصرار ناشر برای آماده شدن رمان قبل از پایان سال، ضربه‌ای دیگر را به او وارد آورد. اورول مجبور شد به خود فشار وارد بیاورد مجددا به ژورا برگردد و با ضعف بدنی مشغول نوشتن شود.

بازنویسی کتاب از روی پیش‌نویس هم برای او چالشی محسوب می‌شد. در همین زمان بود که در مورد عنوان کتاب دچار تردید شد، تا پیش از این او می خواست نام «آخرین مرد اروپا» را بر روی کتاب بنهد، اما درباره انتخاب نام ۱۹۸۴ دچار تردید شده بود.

مهلت اورول در حال اتمام بود و وضعیت سلامتی او روز به روز بدتر می‌شد، تایپ کردن کتاب برای او واقعا دشوار بود و او احتیاج به یک تندنویس داشت. اما پیدا کردن چنین تندنویسی هم مشکل بود. اورول مجبور شد ماشین تحریر کهنه‌اش را به تختخواب ببرد و به ضرب قهوه‌های پی در پی و چای غلیظ و در زیر نور چراغ پارافینی روز و شب کار کند.

سرانجام در سی‌ام نوامبر سال ۱۹۴۸ نگارش کتاب تمام شد. در نیمه ماه دسامبر نسخه تاپ شده کتاب به ناشر رسید، در همین زمان اورول به آسایشگاه مسلولین منتقل شد، کاری که به عقیده خود در صورتی که نگارش کتاب در کار نبود، باید دو ماه قبل انجام می‌داد.

اما ناشر کتاب یعنی «واربرگ» کیفیت کتاب را بسیار بد ارزیابی کرد و جایی نوشته بود که اگر ۱۵ تا ۲۰ هزار نسخه از کتاب به فروش نرسد، لایق مردن است.

در بهار اورول دچار خلط خونی شد. سرانجام در هشتم ژوئن سال ۱۹۴۸، رمان ۱۹۸۴ منتشر شد و چند روز بعد هم در آمریکا از زیر چاپ درآمد. رمان، در سطح جهان به عنوان یک شاهکار مطرح شد. حتی وینستون چرچیل در آن زمان به پزشکش گفته بود که این کتاب را دو بار خوانده است.

اما همزمان، وضعیت سلامتی ارول روز به روز بدتر می‌شد در ۲۱ ژانویه ۱۹۵۰ او دچار خونریزی شدید ریوی شد و در تنهایی در حالی که بیش از ۴۶ سال سن نداشت، درگذشت.

از روی رمان ۱۹۸۴، دو برداشت سینمایی انجام شده است، اقتباس مشهورتر در سال ۱۹۸۴ به نمایش درآمد. در این فیلم به کارگردانی مایکل ردفورد، جان هارت و ریچادر برتون نقش‌آفرینی می‌کنند. اما پایان این فیلم با رمان متفاوت است، راستش من پایان تلخ و سیاه کتاب را بیشتر دوست دارم، پایانی که مزه تلخش را وقتی درک می‌کنید که کتاب را به تمامی خوانده باشید:

«پاهای وینستون در زیر میز بی‌اختیار حرکت می‌کردند، از جایش تکان نخورده بود، ولی در فکر داشت می‌دوید، با جمعیت بیرون همراه بود و از شادی فریادهای کرکننده سر می‌داد. دوباره به تصویر برادربزرگ نگاه کرد. غولی که جهان را در چنگ داشت! صخره‌ای که لشکریان آسیا بیهوده خود را به آن می‌کوبیدند! او می‌اندیشید که چگونه ده دقیقه پیش، فقط ده دقیقه پیش هنگامی که هنوز نمی‌دانست اخبار رسیده از جبهه‌ها حاکی از پیروزی یا شکست است، قلبش همچنان سرشار از ابهام و احساسات متناقض بود. اه، چیزی بیش از ارتش اوراسیا معدوم شده بود! از اولین روز دستگیریش در وزارت عشق، خیلی چیزها در وجودش تغییر کرده بود، اما هنوز، آخرین، حیاتی‌ترین و شفاپخش‌ترین تغییر صورت نگرفته بود.

صفحه سخنگو همچنان درباره اسیران، غنایم جنگی و کشت و کشتار صحبت می‌کرد، اما همهمه بیرون کمی آرام شده بود. مستخدم‌ها به کارهایشان مشغول شده بودند. یکی از آنها با بطری جین نزدیک شد. وینستون که در رؤیای خود غرق بود به پر شدن گیلاسش توجهی نشان نداد. دیگر نمی‌دوید و یا از خوشحالی فریاد نمی‌زد. به وزرات عشق فکر می‌کرد، همه چیز را فراموش کرده و روحش به پاکی برف شده بود. در دادگاه عمومی و در جایگاه متهم، مشغول اعتراف کردن و نام بردن از افراد مختلف بود. در حالی که یک نگهبان مسلح پشت سرش بود، از راهروهای پوشیده از کاشی‌های سفید چنان می گذشت که گویی زیر آفتاب قدم می‌زند. گلوله‌ای که مدتها انتظارش را می‌کشید، داشت به مغزش نزدیک می‌شد.

به آن چهره غول‌آسا خیره شد. چهل سال طول کشید تا فهمید زیر آن سبیل‌های سیاه چه لبخندی پنهان است. چه سو تفاهم و کج‌فهمی احمقانه‌ای! چه‌قدر خودسری و نادانی، که دست رد به سینه پرعطوفت او زدی. دو قطره اشک که بوی جین می‌داد از چشم‌هایش به روی بینی فروغلتید. اما چیزی نبود، چه باک، همه چیز رو به راه بود و جنگ به آخر رسیده بود. در مبارزه با خود پیروز شده شده بود. به برادربزرگ عشق می‌ورزید.»

زمتون | تصویر خزنده

(author unknown) — Sat, 09 May 2009 06:51:57 -0700

Shared by Sasha

کاریکاتو از مانا نیستانی

صدای سکوت_ترانه ای از پل سایمونمانا نیستانیتصویر خزنده

ریوز در نقش دکتر جکیل بازی می‌کند

(author unknown) — Sat, 09 May 2009 06:26:56 -0700

کمپانی یونیورسال قصد دارد فیلم ترسناک و معروف «دکتر جکیل و مستر هاید» را با شرکت کیانو ریوز در نقش دکتر جکیل بازسازی کند.

این فیلم، بازسازی رمان مشهور «سرگذشت عجیب دکتر جکیل و مستر هاید» نوشته رابرت لوئیس آندرسون نویسنده اسکاتلندی است و جاستین هیث فیلمنامه نویس فیلم «راه انقلابی» نیز نویسنده فیلمنامه آن خواهد بود.

دکتر جکیل و مستر هاید داستان پزشکی است که موفق می‌شود با آزمایش‌های علمی، خود را به صورت یک موجود خبیث دربیاورد.

لغو مجوز شاهکار سلین

(author unknown) — Mon, 04 May 2009 02:12:23 -0700

لغو مجوز یک جلد از » قصه های خوب برای بچه های خوب »

(author unknown) — Mon, 27 Apr 2009 01:20:25 -0700

Shared by Sasha

دفتر مثنوی زیر تیغ ارشاد

مميزي «قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب»؛ چاپ جديد مجموعه کتاب هاي محبوب کودکان ايراني در چهار دهه گذشته در نمايشگاه تهران عرضه مي شود. پيش از اين خبر لغو مجوز اين کتاب آمده بود خوشبختانه به جز جلد مثنوي معنوي بقيه کتاب هاي اين مجموعه مجوز انتشار گرفته اند.

مهدي آذريزدي نويسنده قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب با اعمال تصحيحات ارشاد مخالفت کرده بود. فکرش را بکنيد قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب هم گرفتار مميزي است.

زندگی به رغم تاريخ؛

(author unknown) — Sat, 25 Apr 2009 10:59:14 -0700

Shared by Sasha

چند خط بسیار روشن از آنچه گرفتارش هستیم

«در جوامع گوناگون دو وضع موجود را همواره بايد به خاطر سپرد: يكي آنكه اگر نسل ‌های جديد، در مقابل سنتی كه از پدرانشان به ارث برده‌اند، پی درپی شورش نمی‌كردند و سر به عصيان برنمی‌داشتند، ما امروز هنوز در غارها زندگی می‌كرديم. دوم آنكه اگر روزی شورش و عصيان عليه سنتِ موروثی، همگانی و عام شود، جای ما دوباره در غارها خواهد بود.
پيروی از سنت و ايستادگی در برابر سنت به اندازه هم براي زندگی اجتماعی لازم و ضروری است. جامعه‌ای كه پيروی از سنت در آن پرقدرت شود و بر تمام شئون زندگی مسلط گردد، محكوم به ركود و سكون است. از سوی ديگر، جامعه‌ای كه شورش عليه سنت در آن همگانی شود، محكوم به نابودی است.
جوامع همواره هم ايجادكننده ذهنيت سنت گرايانه و هم پديدآورنده روح عصيانگر عليه سنت بوده‌اند؛ هر دو ضروری است. اما فراموش نكنيم كه اين دو هميشه فقط در تضاد و ناسازگاری، و نه در تركيب و آميزش، قادر به همزيستی با يكديگرند.»
از كولاكوفسكي كتاب سه جلدی «جريان‌هاي اصلي در ماركسيسم» با ترجمه عباس ميلاني در ایران مخاطبان بسیاری یافته‌است.

همراه با خرگوش

(author unknown) — Fri, 24 Apr 2009 23:20:40 -0700

Shared by Sasha

درباره ی آلیس در سرزمین عجایب

تعداد کتاب‌های داستانی که برای بزرگ‌سالان نوشته شده و پس از گذشت سال‌ها و حتا قرن‌ها از نوشته‌ شدن و انتشارشان هم‌چنان خواندنی هستند، کم نیستند. می‌توان لیست بلندبالایی از این کتاب‌ها تهیه کرد. اما کتاب‌های داستانی که برای کودکان نوشته شده چطور؟

«ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» اثر شگرف لوییس کارول بی‌تردید مهم‌ترین، تأثیرگذارترین و پرارج‌ترین کتاب داستان کودکانی است که پس از گذشت بیش از ۱۵۰ سال از انتشارش هم‌چنان نه تنها کودکان را شیفته‌ی خود می‌کند، بلکه خواندنش بزرگ‌سالان را نیز به وجد و شگفتی می‌آورد.

این کتاب تا امروز به بیش از ۵۰ زبان ترجمه شده و طبق اطلاعات ِ ویکی‌پیدیای فارسی پنج بار نیز به فارسی درآمده است. کتاب دست‌مایه‌ی رمان‌ها و داستان‌ها و تابلوهای نقاشی فراوانی شده و فیلم‌ها، نمایش‌نامه‌ها و اپراها و آهنگ‌های زیادی بر اساس آن زیادی ساخته‌ شده‌ است.

اهل فن این کتاب را که با توسل به بازی با کلمات، منطق و خیال نوشته شده، در زمره‌ی ادبیات ژاژنویسی (Nonsensliteratur) می‌دانند. می‌گویند جمیز جویس و سورئالیست‌هایی چون آندره برتون تحت تأثیر این کتاب بوده‌اند. عنوان این کتاب حتا به پزشکی نیز راه یافته: سندروم آلیس در سرزمین عجایب، بیماری کسانی است که خود و محیط پیرامون‌شان را به گونه‌ای تغییریافته، اغلب کوچک‌تر یا بزرگ‌تر از آن‌چه در واقعیت است، می‌بینند.

روی جلد چاپ اول کتاب

لوییس کارول

چالرز لوتویج داجسن که بعدها اسم مستعار لوییس کارول را برا ی خود برگزید در سال ۱۸۳۲ در انگلستان متولد شد. او فرزند سوم از یازده فرزند کشیشی به نام چالرز داجسن و همسرش فرانسس جین داجسن بود. در دانشگاه آکسفورد ریاضیات، الهیات و ادبیات کلاسیک ‌خواند و در همان دانشگاه ریاضیات تدریس کرد.

در کنار انتشار کتاب‌های ریاضی با نام اصلی‌اش، از سال ۱۸۵۶ با اسم مستعار لوییس کارول به انتشار شعر و داستان‌هایش پرداخت و در ساعات فراغتش با شیفتگی عکاسی کرد. پس از چندی اجازه‌ی موعظه در کلیسا یافت، اما خیلی کم موعظه کرد، چرا که حرف زدن در جمع برایش مشکل‌آفرین بود و به راحتی دچار لکنت زبان می‌شد.

کارول به دختران خردسال کشش داشت، چون، بر خلاف مواجه‌اش با بزرگ‌سالان، با دختران خردسال به راحتی کنار می‌آمد. در این میان باب آشنایی با لورینا، ادیث و آلیس لیدل دختران هنری جرج لیدل هم‌کار دانشگاهی‌اش باز شد و دوستی کارول با این کودکان پا گرفت، بیش‌تر وقتش را با آن‌ها گذراند، با آن‌ها بازی کرد و برای‌شان قصه گفت.

ماجراهای «آلیس در سرزمین عجایب» حاصل قصه‌بافی‌های کارول برای این کودکان است، داستانی که کارول برای انتشاراش دو‌دل بود و سرانجام در سال ۱۸۶۵ دست به انتشار آن زد. در همین سال به دلایلی که تا امروز نامکشوف مانده، اختلافاتی بین لوییس کارول و دخترها و پدر و مادرشان به وجود آمد که موجب محدود شدن دیدارها شد.

از آن پس کارول اجازه داشت تنها در حضور خدمت‌کار بچه‌ها با آن‌ها باشد. اما این اختلاف باعث قطع رابطه نشد. کتاب دیگر کارول که در واقع ادامه‌ی «ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» است، «آن سوی آیینه و آنچه آليس در آن‏جا يافت» نام دارد.

او علاوه بر این‌ها یک رمان با عنوان «سيلوى و برونو» و منظومه‏اى با عنوان «شکار کردن استارک» نیز انتشار داده است. کارول در نوشتن معماهاى منطقى و رياضى و بازی‌هاى گوناگون فکرى و نقيضه (Parodie) نیز ید طولایی داشت. او در سال ۱۸۸۱ از شغلش در دانشگاه استعفا داد و در اواخر ۱۸۹۷ به خاطر صرفه‌جویی در گرم کردن اتاقش برونشیت گرفت و این بیماری یک سال بعد در سن ۶۶ سالگی باعث مرگ او شد.

لوییس کارول

کوتاه از کتاب

آلیس کنار خواهرش که کتاب می‌خواند، در باغ نشسته است و حوصله‌اش سر می‌آید. ناگهان با خرگوشی مواجه می‌شود که با خودش حرف می‌زند و به ساعتش نگاه می‌کند. آلیس این خرگوش سفید را تعقیب می‌کند و وقتی خرگوش وارد سوراخ بزرگی می‌شود، آلیس هم به دنبال او وارد سوراخ می‌شود.

آلیس در این جهان زیر زمین با موجودات عجیب و جهانی تازه و ناشناخته مواجه می‌شود که تابع هیچ‌کدام از قوانینی نیستند که آلیس تا آن روز می‌شناخت. او می‌کوشد تا از منطق اتفاقات و رفتار موجوداتی را که با آن برخورد می‌کند، سردر بیاورد، اما تمام تلاش‌هایش با شکست مواجه می‌شود.

سرانجام، پس از سر گذراندن ماجراهای بسیار عجیبی، در کنار خواهرش از خواب بیدار می‌شود، خوابی که داستان «ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» را می‌سازد و بیش از ۱۵۰ سال است که ساعات خوشی را برای خرد و کلان فراهم می‌آورد.

روی جلد ترجمه‌ی فارسی زویا پیرزاد

سفر آلیس

سفر آلیس به سرزمین عجایب، از منظرهای متفاوتی تحلیل شده است، از روان‌شناسی گرفته تا فلسفه. اما در نگاه نخست خواننده درمی‌یابد که با آلیس در سفرش برای بزرگ شدن، به جهان بزرگ‌سالان، به جهانی با منطقی یک‌سره دیگر، همراه است.

آلیس در جهان زیرین با جهانی بیگانه برخورد می‌کند، جهانی که می‌توان آن را آینه‌ی جهان بزرگ‌سالان دانست و هم از این روی است که منطق و اتفاقات این جهان برای آلیس غیرقابل فهم باقی می‌ماند. او از این رهگذر خردسالی را پشت سر می‌‌گذارد.

آلیس در مواجه با این موجودات عجیب و منطق عجیب‌ترشان دچار بحران هویت می‌شود و ناگزیر از طرح‌ پرسش‌هایی اساسی از این قبیل است: «من چیستم؟» یا «من کیستم؟»، بی‌آن‌که پاسخ روشن و سرراستی برای آن‌ها بیابد. آلیس با کوچک و بزرگ شدن متناوب بدنش و سوال پیچ شدن توسط آن موجودات هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی از خود بیگانه می‌شود.

این جهانی که در آن ساعت همیشه پنج است، گربه‌ای در آسمانش هویدا می‌شود که فقط کله‌اش پیدا است و بسیاری اتفاقات غریب دیگر در آن پیش می‌آید، جهانی است که تنها برای آلیس بیگانه است و تمامی تلاش‌های او برای فهم یا توضیح این جهان با شکست مواجه می‌شود.

آن جهان برای آلیس هم کابوس است و هم سرزمین عجایب. ابتدا کنجکاوی‌اش او را به دنبال خرگوش می‌کشاند، اما زندگی‌اش در جهان زیرین تبدیل به کابوسی بی‌پایان می‌شود. هر موجودی که با آلیس مواجه می‌شود، او را مسخره می‌کند، با کیف و لذت نادانی و عدم تعلقش را به آن جهان به رخش می‌کشد.

موجودات آن جهان بر اساس قواعدی نامعقول زندگی می‌کنند، دایم همان قواعد را تغییر می‌دهند و قواعد بی‌معنی‌تری می‌گذارند که آلیس آن‌ها را نمی‌فهمد اما ناگزیر از رعایت آن‌هاست تا بتواند در آن جهان دوام بیاورد.

کلمات دیگر آن معنای پیشین را ندارند، قواعد رفتاری و گفت و گو دیگر اعتباری ندارند و قواعد دیگری جانشین آن‌ها می‌شود که تابع منطق دیگری است و هیچ کدام از موجودات عجیب این قوانین را مورد پرسش قرار نمی‌دهند.

جهان زیرینی که آلیس پس از گشت و گذار از آن بار دیگر به جهان واقعیت برمی‌گردد، جهان خیال است، جهانی که بزرگ و کوچک، برای مدتی در آن غوطه می‌خورند، تا نشسته بر پر پرواز خیال و قلم نویسنده‌ای به نام لوییس کارول دایم غافل‌گیر شوند.

براتیگان ادا در می‌آورد

(author unknown) — Sun, 15 Jun 2008 10:03:55 -0700